مقدماتی ۳ — دوست بزرگ

مکمل ۱۰ — تکنیک دوم تکمیلی چرتکه

«دوست بزرگ» یا مکمل ۱۰ زمانی به کار می‌آید که جمع یا تفریق یک رقم از مرز ۹ به ۱۰ عبور می‌کند و باید به ستون کناری هم دست بزنید؛ مثلاً برای جمع کردن ۸ با عددی که ستونش پر است، ۱۰ واحد به ستون بعدی منتقل و ۲ واحد (مکمل ۸ نسبت به ۱۰) از همین ستون کم می‌شود. این سطح دقیقاً روی همین «رد شدن از ۱۰» و انتقال بین ستون‌ها تمرکز دارد.

چه چیزی تمرین می‌شود

  • تشخیص لحظه‌ای که جمعِ دو رقم از ۹ رد می‌شود و باید به ستون بعدی منتقل شود
  • استفاده از مکمل ۱۰ برای جمع (مثلاً ۹ ↔ ۱، ۸ ↔ ۲، ۷ ↔ ۳)
  • به‌کارگیری همان تکنیک برای استقراض در تفریقِ چندرقمی
  • تمرین رد شدن از ۱۰ در چند ستون پشت‌سرهم، برای اعداد دورقمی و بالاتر

قاعده‌های سوال‌ها

  • در هر سوال، دست‌کم یکی از آیتم‌ها طوری ساخته می‌شود که همان ستون از ۱۰ عبور کند (نیاز به دوست بزرگ)؛ سایر ستون‌ها عمداً مستقیم می‌مانند.
  • آیتم اول هر سوال همیشه مستقیم است.
  • حاصل جزئی هرگز منفی نمی‌شود؛ اگر رد شدن از ۱۰ در تفریق باعث منفی‌شدن کل عدد شود، آن آیتم به‌جای تفریق جمع می‌شود.

مناسب چه کسی است

مناسب کسی که دوست کوچک را کامل مسلط شده و آماده‌ی یادگیری تکنیک دوم (دوست بزرگ) است.

نمونه سوال

یک‌رقمی ۲ آیتمی
4
+7
یک‌رقمی ۳ آیتمی
1
+9
+7
یک‌رقمی ۴ آیتمی
1
+9
−9
+9